مصطفى النوراني الاردبيلي
373
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
عنب الثعلب عنب ثعلب گياهى است داراى برگهاى پهن و گلهاى خوشهاى ، ريشه آن داراى غدههايى به درشتى فندق است و ماده ثعلب كه در ساختن بستنى و شيرينى و بعضى چيزهاى ديگر مصرف مىشود ، از خشكانيدن و آرد كردن آن غدهها به دست مىآيد . در ميان كردها جوشانده آن را براى رفع سرما خوردگى و اسهال تجويز مىكنند . « 2 » پوست دكمه اين گياه را كنده و خود پوست را در آب گرم كرده بعد خشك مىكنند . اين غدهها سخت ، سفيد و منشعب بوده ، در آب گذارند چسبناك مىگردد . ريشه اين گياه مليّن و مغذى بوده ، دمكردهاش براى گرفتگى گوش خوب است . « 3 » به فارسى تاجريزى ، روباه تورك و انگور روباه و در كُتب طبّ سنّتى با نامهاى عنب الثعلب و عنب الثعلب مُجنن نام برده شده است . مشخصات : گياهى است علفى ، يك ساله ، كوتاه ، بلندى آن كمتر از نيم متر است . گلهاى آن سفيد و در طول تابستان ظاهر مىشود . اين گياه در اروپا و آسيا در هندوستان و بعضى نقاط آمريكاى شمالى بهطور خودرو مىرويد . در ايران در گرگان ، بندرگز ، در مازندران در بابل ، در گيلان ، لاهيجان ، جنوب هشت پر ، آذربايجان و فارس ديده مىشود . تركيبات شيميايى : در گياه و در ميوههاى آن آلكالوئيد سولانين و ساپونين وجود دارد . در گزارش ديگرى آمده است كه در گياه سولانين و ساپونين و روغن شامل دىهايدروكسى استئاريك اسيد و لينولئيك وجود دارد . خواص - كاربرد : تخم و سر شاخههاى گلدار گياه براى اسهال خونى نافع است و هجوم خون در يك
--> ( 2 ) - طب سنتى در ميان كردان ، ص 75 . ( 3 ) - دارونامه ، دكتر احمد پارسا .